تهدید جدی برای گسترش مراکز داده هوش مصنوعی

کمتر از یک هفته پس از آنکه شرکت تراشه‌سازی کوهرنت (Coherent) که تحت حمایت انویدیا است، در اوایل ماه مه در جلسه گزارش درآمد خود در مورد کمبود فسفید ایندیوم هشدار داد، جیم اندرسون، مدیرعامل این شرکت، در هیئت تجاری آمریکایی همراهی کننده دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در سفرش به چین حضور یافت.

سه منبع آگاه گفتند که سفر اندرسون تا حدی برای مطرح کردن موضوع تاخیر در مجوزهای صادرات چین مربوط به این ماده بسیار استراتژیک بود. به گفته دو مقام دولتی آمریکا و یک فرد آگاه از مذاکرات، این موضوع همچنین در جریان مذاکرات سئول میان مذاکره‌کنندگان ارشد تجاری دو کشور پیش از دیدار ترامپ با شی جین پینگ، رئیس جمهور چین در ۱۴ و ۱۵ مه مورد بحث قرار گرفت.

اضطرار آمریکا برای حل و فصل کنترل‌های صادراتی چین بر این ترکیب، نشان می‌دهد که چگونه فسفید ایندیوم به عنوان یک سلاح تجاری قدرتمند برای پکن ظهور کرده است که به گفته کارشناسان و مدیران می‌تواند عرضه جهانی مراکز داده هوش مصنوعی را مختل کند.

با افزایش تصاعدی حجم کار هوش مصنوعی، فسفید ایندیوم تقاضای زیادی دارد زیرا یک ماده اصلی است که در فناوری جدیدی که توسعه‌دهندگان مراکز داده به آن روی آورده‌اند، – استفاده از نور از طریق فیبرهای نوری یا فوتونیک، به جای سیگنال‌های الکتریکی از طریق سیم مسی – جایگزینی ندارد.

انویدیا مارس از سرمایه‌گذاری ۲ میلیارد دلاری در هر یک از تولیدکنندگان محصولات فوتونیک آمریکایی کوهرنت و لومنتوم خبر داد.

با این حال، محدودیت‌های صادراتی چین بر فسفید ایندیوم که از فوریه ۲۰۲۵ آغاز شد، به مانعی بزرگ در رقابت آنها برای طراحی سریع‌ترین و کم‌مصرف‌ترین اجزای مراکز داده هوش مصنوعی تبدیل شده است.

کنترل صادراتی فسفید ایندیوم نشان می‌دهد که پکن آماده است تا محدودیت‌های صادراتی اثبات‌شده خود بر عناصر خاکی کمیاب را گسترش دهد. کنترل صادراتی اعمال شده از سال گذشته در بحبوحه اختلافات تعرفه‌ای با واشنگتن، زنجیره‌های تامین جهانی خودرو، نیمه‌رسانا و هوانوردی را مختل کرده است.

طبق گزارش سازمان زمین‌شناسی آمریکا، چین بزرگترین تولیدکننده ایندیوم در جهان است و تا سال ۲۰۲۴، میزان ۷۰ درصد از تولید جهانی را تشکیل می‌داد.

از زمانی که چین محدودیت‌های صادراتی برای فسفید ایندیوم وضع کرد، میانگین قیمت یک ویفر شش اینچی فسفید ایندیوم با ۲۵۰ درصد افزایش، به ۵۰۰۰ دلار رسیده است.

به گفته یک منبع آگاه، حداقل دو تولیدکننده بزرگ تراشه فوتونیک آمریکا، در مواجهه با افزایش هزینه‌ها و اختلالات طولانی مدت، برای کمک به مجوزهای صادرات به سازمان‌های صنعتی مراجعه کرده‌اند.

شرکت‌های فوتونیک آمریکا نیز در تلاشند تا زیرلایه‌های فسفید ایندیوم خود را تولید کنند و از تامین‌کنندگان غیرچینی مانند صنایع الکتریکی سومیتومو ژاپن تامین کنند. اما تحلیلگران می‌گویند که افزایش ظرفیت کم و کند است، زیرا معمولا دو تا سه سال طول می‌کشد تا یک کارخانه جدید به بهره‌برداری برسد.

بر اساس گزارش رویترز، محدودیت‌های صادراتی چین، فرصتی برای تولیدکنندگان محلی زیرلایه‌های فسفید ایندیوم ایجاد کرده است و بسیاری از این شرکت‌های چینی به سرعت در حال افزایش ظرفیت تولید خود هستند.